Liệu chúng ta có đang “thần thánh hóa” AI?

 Vậy AI thực sự là gì?

Chia sẻ về nguồn gốc thật của AI, Giáo sư Vũ nhấn mạnh rằng những công nghệ này không hoàn toàn mới – mà là nhờ có những bước tiến nhất định, đặc biệt là sự phát triển của các mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Models).

Công nghệ AI học từ một lượng dữ liệu rất lớn, giống như con người học từ việc đọc nhiều sách, tích lũy kiến thức. Khi chúng ta nói về một chủ đề nào đó, những từ ngữ sẽ được sắp xếp và lựa chọn dựa theo mô hình xác suất, dự đoán xem từ tiếp theo có khả năng là gì. Nó hoạt động như một hệ thống thống kê phức tạp: phân tích các từ gần nhau, rồi từ đó “sinh” ra văn bản mới theo cấu trúc phù hợp.

Nhiều người hiện nay nói “AI” là đang đề cập những mô hình ngôn ngữ lớn như vậy. Nhưng thật ra AI không chỉ có vậy – còn có mô hình ngôn ngữ thị giác lớn (Large Vision-Language Model) và nhiều hướng phát triển khác nữa.

Vậy nên, khi người ta nhắc đến AI là chỉ nhắc đến chatbot hay Chat GPT, thực ra đó mới chỉ là một phần rất nhỏ của thế giới công nghệ rộng lớn.

AI không thần thánh như chúng ta nghĩ

AI đơn giản chỉ là mô phỏng cách con người tư duy, nhưng chỉ mới dừng ở việc bắt chước một phần rất nhỏ bộ não con người. Bộ não con người có khoảng 1 tỷ nơ-ron, và khi người ta xây dựng các mạng nơ-ron trong AI, thực chất là đang mô phỏng một phần rất nhỏ bộ não của chính con người để dạy cho máy học. Nhưng hiện tại, các mô hình AI phổ biến mới chỉ sử dụng khoảng 60.000 đến 100.000 nơ-ron – tương đương với một phần rất nhỏ khả năng tư duy của con người mà thôi.

Con người vẫn còn khả năng tư duy sâu hơn, cao hơn rất nhiều. “Nếu ta dùng AI để dạy lại chính con người – để tư duy sâu hơn, sáng tạo hơn – thì lợi ích còn vượt xa.” – GS. Vũ nhận định.

AI còn một không gian vô cùng rộng lớn mà chúng ta vẫn chưa khai thác hết. Và chúng ta không nên sợ AI, vì nó không phải thứ gì quá thần thánh hay vượt ngoài khả năng hiểu biết của con người.

Tâm lý “thần thánh hóa” đang gây hiểu lầm

Nhiều người cho rằng AI đang ngày càng đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực và có khả năng thay thế con người trong một số ngành nghề. Tuy nhiên, chia sẻ về quan điểm này tại buổi workshop, ông Lê Trí Thông, Chủ tịch Hội Doanh Nhân Trẻ TP. HCM kiêm Phó Chủ tịch và CEO PNJ cho rằng:

“Những thứ mà chúng ta từng xem là thần thánh khi được hiểu rõ hơn, khi khoa học chạm tới nó, thì chúng ta mới nhận ra nó cũng có quy luật, có logic. Nhưng vì chúng ta chưa đủ hiểu về “cái thần thánh” đó, nên vẫn có xu hướng thần thoại hóa nó.”